ABŞ donanması Xbox kontrollerli lazeri Hörmüzdə dronlara qarşı işlədib

    ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri “Xbox” tipli kontrollerlə idarə olunan antidron lazerlərini döyüş gəmilərində yerləşdirməyə başlayıb. Sistem artıq Hörmüz boğazında dronlara və digər təhlükələrə qarşı işlədilib. Beləliklə, oyun kontrollerinə bənzəyən idarəetmə qurğusu sınaq mərhələsindən çıxaraq aktiv münaqişə bölgəsində istifadə olunan silah sisteminin bir hissəsinə çevrilib.    “Xbox” tipli kontroller dəqiq nişan almaq və operatorun əmrləri sürətlə verməsi üçün seçilib. Bir çox dənizçi düymələrin düzülüşünə əvvəlcədən bələd olduğundan yeni idarəetmə üsuluna daha tez alışa bilir. Kontrollerin naqilli və ya naqilsiz olduğu açıqlanmayıb. Həmçinin onun mağazalarda satılan adi model, yoxsa xüsusi hazırlanmış versiya olduğu bilinmir.    Bu addım oxşar lazerin “USS George H.W. Bush” superaviadaşıyıcısında sınaqdan keçirilməsindən bir neçə ay sonraya təsadüf edir. Antidron lazerinin aktiv münaqişə bölgəsində işlədilməsi bu texnologiyanın ilk belə nümunələrindən sayılır. Böyük Britaniyanın Kral Hərbi Dəniz Qüvvələri də oxşar sistemi esmineslərə quraşdırır. Sistemin 2027-ci ildə hazır olacağı gözlənilir.    Lazer sistemlərinin əsas üstünlüyü dronlara qarşı raketlərdən daha ucuz başa gəlməsidir. Lazerin bir dəfə işə salınması üçün sərf olunan elektrik enerjisinin dəyəri təxminən 13 dollar (təxminən 22 manat) hesablanır. Adi zenit raketlərinin qiyməti minlərlə dollardan, yəni minlərlə manatdan başlayır. Bəzi raketlər milyonlarla dollara, yəni milyonlarla manata çata bilər. Lazer sistemində mərmi ehtiyatına da ehtiyac olmur.    Silahın davamlı işləməsi üçün gəmidə kifayət qədər elektrik enerjisi olmalı, sistem də saz qalmalıdır. Esmineslərdəki böyük turbin mühərrikləri və ABŞ-nin superaviadaşıyıcılarındakı nüvə reaktorları lazım olan enerjini verə bilər. Buna görə raket və mərmilər tükəndikdən sonra da lazer yaxınlaşan dronlara qarşı gəmini qorumağa davam edə bilər.    Antidron lazerləri daha əvvəl quruda qurulan sistemlərdə də işlədilib. ABŞ ordusu avqustun sonunda Meksika kartellərinə aid dronları sıradan çıxarmaq üçün belə silahlardan istifadə edib. Ukrayna da 2026-cı ilin ortalarında “Shahed” kamikadze dronlarını məhv etmək üçün süni intellektlə idarə olunan lazerləri sınaqdan keçirib.