ABŞ ilk dəfə orbitdə silah yerləşdirdiyini rəsmən açıqladı: Çindən kəskin etiraz

ABŞ ilk dəfə Yer orbitində hərbi silah sistemlərinin yerləşdirildiyini rəsmən təsdiqləyib. ABŞ Hərbi Hava Qüvvələri naziri Troy Meink sentyabrın 14-də keçirilən Air, Space & Cyber Conference zamanı ölkənin orbitdə “kosmik nəzarət silahları”na malik olduğunu açıqlayıb. Bu, Pentaqonun ABŞ-nin kosmosda silah yerləşdirdiyinə dair indiyədək ən açıq rəsmi etirafıdır.

Meinkin sözlərinə görə, bu sistemlər ABŞ və müttəfiq qüvvələrini düşmən fəaliyyətindən qorumaq məqsədi daşıyır. Lakin silahların konkret olaraq hansı texnologiyalardan istifadə etdiyi, nə vaxt orbitə çıxarıldığı və hansı imkanlara malik olduğu açıqlanmayıb. Meink əlavə suallara cavab verərkən də detalları bölüşməkdən imtina edib.

Buna görə orbitdə hansı silahların yerləşdirildiyi hələ məlum deyil. Bunların lazer kimi istiqamətləndirilmiş enerji sistemləri, elektron müdaxilə vasitələri və ya başqa texnologiyalar olması mümkündür. Ancaq ABŞ-nin orbitə peykləri fiziki olaraq məhv etmək üçün nəzərdə tutulmuş kinetik silah yerləşdirdiyinə dair hazırda açıq məlumat yoxdur.

ABŞ-nin açıqlaması kosmosda hərbi rəqabətin gücləndiyi dövrə təsadüf edir. Vaşinqton uzun müddətdir Çin və Rusiyanın ABŞ peyklərinin işini poza və ya onları sıradan çıxara biləcək imkanlar hazırladığını bildirir. Müasir hərbi əməliyyatlarda peyklər rabitə və naviqasiya ilə yanaşı, kəşfiyyat, hədəflərin müəyyənləşdirilməsi və raket hücumları barədə erkən xəbərdarlıq üçün də mühüm rol oynayır.

Açıqlamadan sonra Çin Vaşinqtona etiraz edib. Çin Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Quo Ciakun ABŞ-ni kosmosdakı hərbi imkanlarını genişləndirməyi dayandırmağa çağırıb. Pekin kosmosun silahlandırılmasına və onun döyüş meydanına çevrilməsinə qarşı olduğunu bildirib.

Mövcud beynəlxalq hüquq kosmosda bütün növ silahları qadağan etmir. 1967-ci il Xarici Kosmos Müqaviləsi orbitdə nüvə və digər kütləvi qırğın silahlarının yerləşdirilməsini qadağan edir. Bununla belə, müqavilə digər kateqoriyadan olan hərbi kosmik sistemlər üçün eyni dərəcədə ümumi qadağa müəyyənləşdirmir. Bu səbəbdən ABŞ, Çin və Rusiya arasında kosmik hərbi imkanlarla bağlı rəqabət son illərdə daha çox diqqət çəkir.