Apple-da Tim Kuk dövrü başa çatdı: 15 ildə şirkəti necə dəyişdirdi?

Apple-da 15 il davam edən Tim Kuk dövrü başa çatıb. 2011-ci ildə Stiv Cobsdan sonra şirkətin rəhbərliyini üzərinə götürən Kuk 31 avqustda sonuncu dəfə CEO vəzifəsini icra edib. Bu gündən – 1 sentyabr 2026-cı ildən etibarən Apple-ın yeni baş direktoru Con Ternusdur. Şirkət rəhbərlik dəyişikliyini hələ aprel ayında rəsmən elan etmişdi.

Tim Kuk isə Apple-dan ayrılmır. O, şirkətin icraçı idarə heyəti sədri kimi fəaliyyətini davam etdirəcək. Apple-ın açıqlamasına əsasən, Kuk bu vəzifədə şirkətin müəyyən strateji məsələlərində, o cümlədən dünyanın müxtəlif ölkələrində siyasətçilər və dövlət rəsmiləri ilə münasibətlərin idarə edilməsində iştirak edəcək.

Kuk Apple-a olduqca çətin bir dövrdə rəhbərlik etməyə başlamışdı. Stiv Cobsun yaratdığı məhsul mədəniyyətini qorumaqla yanaşı, şirkəti daha böyük qlobal biznesə çevirmək onun qarşısında duran əsas vəzifələrdən biri idi. Nəticədə Apple Kuk dövründə təkcə iPhone və Mac istehsalçısı olmaqdan çıxaraq geyilə bilən cihazlar, xidmətlər, ödəniş sistemləri və öz prosessorlarını əhatə edən nəhəng texnologiya ekosisteminə çevrildi.

Tim Kukun rəhbərliyi dövründə Apple Watch, AirPods, Apple Pencil, HomePod və Vision Pro kimi tamamilə yeni məhsul kateqoriyaları yaradıldı. Face ID və MagSafe kimi texnologiyalar genişləndirildi, Apple Pay və Apple Music kimi xidmətlər isə şirkətin biznes modelində mühüm yer tutmağa başladı.

Kuk dövrünün ən böyük texnoloji dəyişikliklərindən biri Apple Silicon strategiyası oldu. Şirkət Mac kompüterlərində Intel prosessorlarından imtina edərək öz M seriyalı çiplərinə keçdi. Bu qərar Apple-a həm aparat, həm də proqram təminatı üzərində daha böyük nəzarət qazandırdı və Mac ailəsinin performans və enerji səmərəliliyində ciddi irəliləyişə səbəb oldu.

Kukun rəhbərliyi Apple-ın maliyyə miqyasını da tamamilə dəyişdirdi. Reuters-in hesablamasına görə, onun 15 illik rəhbərliyi ərzində Apple-ın bazar dəyərinə təxminən 3,6 trilyon dollar əlavə olunub. Şirkətin bazar kapitallaşması sonrakı mərhələdə 4 trilyon dollar səviyyəsinə qədər yüksəlib.

İndi isə Apple-ın idarəetməsi 25 ildən çoxdur şirkətdə çalışan Con Ternusa keçir. Ternus indiyədək Apple-ın aparat mühəndisliyi üzrə baş vitse-prezidenti olub və iPhone, iPad, Mac, Apple Watch və AirPods daxil olmaqla şirkətin ən vacib məhsullarının hazırlanmasında iştirak edib.

Yeni CEO-nu asan dövr gözləmir. Apple süni intellekt sahəsində rəqibləri ilə mübarizəni gücləndirməli, iPhone-un uzunmüddətli inkişafını davam etdirməli və getdikcə sərtləşən tənzimləyici mühitə uyğunlaşmalıdır. Ternusun aparat mühəndisliyi sahəsindən gəlməsi isə Apple-ın növbəti mərhələdə yenidən məhsul və cihaz innovasiyalarına daha çox diqqət ayıra biləcəyinə dair gözləntilər yaradıb.

Ternusun CEO kimi ilk böyük sınağı da çox yaxındadır. Apple sentyabrın 9-da yeni iPhone modellərinin təqdim ediləcəyi tədbir keçirəcək. Bu, Ternusun CEO kimi ilk böyük Apple təqdimatı olacaq və şirkətin ilk qatlanan iPhone modelini də nümayiş etdirə biləcəyi gözlənilir.

Tim Kukun CEO vəzifəsindən getməsi Apple üçün sadəcə rəhbər dəyişikliyi deyil. Stiv Cobsdan sonra şirkəti 15 il idarə edən Kuk Apple-ı daha böyük, daha gəlirli və məhsuldan xidmətlərə qədər uzanan geniş ekosistemə çevirdi. İndi əsas sual Con Ternusun bu sistemi qorumaqla yanaşı Apple üçün yeni böyük texnoloji mərhələ yarada bilib-bilməyəcəyidir.