Avropa İttifaqı Qrenlandiyaya Birbaşa Su Altı Kabel Çəkir: ABŞ-ı Tamamilə Yan Keçəcəkmi?

Avropa İttifaqı (Aİ), Qrenlandiyanı birbaşa Avropa ilə birləşdirəcək yeni sualtı rabitə kabeli layihəsini irəli sürür. Bu iddialı plan, məlumat axınını Amerika ərazisindən yan keçərək Şimal Buzlu Okeanı vasitəsilə həyata keçirməyi nəzərdə tutur.

"Pan-Arktik Kabel" adlanan bu layihə, gələcəkdə Kanadaya qədər uzana bilər. Avropa Komissiyası bu sxemi 2026-cı il oktyabrın 20-də dərc etdiyi Arktika siyasəti sənədində prioritet kimi müəyyən edib.

Arktikada Bağlantının Çətinlikləri və Dəyəri

Arktika sularında avadanlığın quraşdırılması və saxlanılması əlavə buzqıran dəstəyi tələb edəcək. Bu da tikinti xərclərini artıracaq və sonrakı təmir işlərini xeyli çətinləşdirəcək.

Aİ, Qrenlandiyanın təhlükəsiz rabitə infrastrukturuna və kabel layihəsinə 119 milyon dollar (107 milyon avro) vəsait ayırıb.

Buna baxmayaraq, Avropa şirkətləri, tədqiqat institutları və Qrenlandiyanın telekommunikasiya operatoru arasında layihənin daha da inkişaf etdirilməsi üçün artıq razılıq əldə olunub.

Təhlükəsizlik Narahatlıqları və Alternativ Yollar

Bu təşəbbüs, Avropa hökumətlərinin Vaşinqtonla münasibətlərindəki təhlükəsizlik narahatlıqları və qeyri-müəyyənlik fonunda beynəlxalq məlumat yollarını yenidən qiymətləndirdiyi bir vaxta təsadüf edir.

Atlantic Council-ın baş elmi işçisi Elisabeth Braw bildirib ki, "bu layihənin nəzərdən keçirilməsi maraqlıdır, çünki beş il əvvəl o, xüsusilə kommersiya baxımından cəlbedici görünməzdi. Lakin onun nəzərdən keçirilməsi dövrümüzün əlamətidir."

Digər Avropa Təşəbbüsləri

Bu təklif, Bulk Infrastructure-ın Norveç ilə Kanada arasında birbaşa əlaqə axtaran Leif Erikson sistemi kimi digər Avropa bağlantı təşəbbüslərindən sonra gəlir. Bloomberg-in məlumatına görə, Bulk 2026-cı ilin sentyabrında öz transatlantik kabel layihəsi üçün Kanadalı əsas tərəfdaş axtarışına başlamışdı.

Leif Erikson sistemi və Pan-Arktik plan müstəqil təkliflər olsa da, hər ikisi Avropanı Amerika infrastrukturundan kənar tərəfdaşlarla birləşdirən yollar axtarır. Təhlükəsizlik narahatlıqları kabel planlaşdırılmasına getdikcə daha çox təsir göstərir.

Nəticə: Avropa İttifaqının Qrenlandiya vasitəsilə Şimal Buzlu Okeanına uzanan yeni sualtı kabel layihəsi, beynəlxalq məlumat axınında strateji müstəqilliyə nail olmaq və təhlükəsizlik narahatlıqlarını aradan qaldırmaq üçün atılan mühüm addımdır.