Çin maqlev qatarı dünya rekordunu yenilədi: 800 km/saat sürətə cəmi 5,3 saniyəyə çatdı

Çində hazırlanmış yüksək sürətli maqlev prototipi maqnit levitasiyası texnologiyası sahəsində yeni dünya rekorduna imza atıb. 1,11 ton ağırlığındakı sınaq platforması hərəkətsiz vəziyyətdən 800 km/saat sürətə cəmi 5,3 saniyəyə çatıb. Rekord qısa məsafəli maqnit levitasiyalı nəqliyyat sistemləri üzrə qeydə alınıb.

Sınaq Çinin Hubey əyalətindəki “Donghu” laboratoriyasının 1 kilometr uzunluğunda yüksək sürətli maqnit trasında həyata keçirilib. Platforma ənənəvi nəqliyyat vasitələrindən fərqli olaraq hərəkət zamanı relslə fiziki təmasda olan təkərlərdən istifadə etmir. Sistem maqnit levitasiyası və elektromaqnit dartı qüvvəsi hesabına platformanı trasın üzərində saxlayaraq sürətləndirir.

Elektromaqnit sistemi eyni zamanda nəqliyyat vasitəsinin yüksək sürətdə mövqeyini və stabilliyini idarə edir. Sınağın diqqətçəkən məqamlarından biri də təkcə sürətlənmə deyil, əyləcləmə göstəricisi olub. 800 km/saat sürətə çatan prototip təxminən 200 metr məsafədə təhlükəsiz şəkildə dayandırılıb. Sınaqlar yüksək sürətdə hərəkətin dəqiq idarə edilməsinin mümkün olduğunu da göstərib.

Platformanın sürətlənməsi xüsusilə diqqət çəkir. Sınaq zamanı maqlev 0-dan 100 km/saat sürətə 0,7 saniyədən də az müddətdə çatıb. Müqayisə üçün, dünyanın ən sürətli seriya avtomobillərində belə 0-100 km/saat sürətlənməsi adətən 2 saniyəyə yaxın vaxt tələb edir.

Bu, platformanın qısa müddət ərzində qeydə aldığı üçüncü rekorddur. 2025-ci ilin iyununda təxminən 1,03 tonluq əvvəlki prototip 650 km/saat sürətə 7,1 saniyəyə çatmışdı. Bir ay sonra göstərici 700 km/saata yüksəldilmiş, 24 noyabrda keçirilən növbəti sınaqda isə 800 km/saat həddi 5,3 saniyəyə əldə edilmişdi.

Layihənin məqsədi yalnız sürət rekordu qırmaq deyil. Tədqiqatçılar bu sınaq platformasını gələcək ultrayüksək sürətli maqlev qatarları və elektromaqnit sürətləndirmə sistemlərinin hazırlanması üçün eksperimental baza kimi qiymətləndirirlər. Əldə edilən texnologiyaların gələcəkdə yüksək sürətli elektromaqnit katapultlarında və hətta kosmik aparatların buraxılış sistemlərində istifadə imkanları da araşdırılır.

Bununla belə, 800 km/saat sürətə çatan platforma hələlik sərnişin daşımaq üçün hazırlanmış qatar deyil, laboratoriya prototipidir. Bu texnologiyanın real nəqliyyat sisteminə çevrilməsi üçün enerji sərfiyyatı, sistemin böyük ölçülərə miqyaslandırılması, təhlükəsizlik və yüksək infrastruktur xərcləri kimi problemlərin həll edilməsi tələb olunur.