Elon Musk Marsdan imtina etdi?

Technote.az “TechCrunch” platformasına istinadən bildirir ki, Elon Musk SpaceX və xAI şirkətlərinin birləşməsindən sonra yeni və iddialı bir vizyon irəli sürüb. Şirkət daxilində keçirilən ümumi iclasda Musk əməkdaşlara belə müraciət edib: “Əgər Ayda mass driver qurmaq ideyası sizi həyəcanlandırırsa, xAI-a qoşulun.” Bu açıqlama xAI-da rəhbər heyətin dəyişməsi və bəzi top-menecerlərin şirkətdən ayrılmasından sonra gəlib. Ən maraqlısı isə budur ki, Musk artıq diqqəti Marsdan Ay istiqamətinə yönəldib. İllərdir ki, SpaceX-in əsas uzunmüddətli məqsədi Marsın kolonizasiyası idi. “Occupy Mars” şüarı şirkətin həm brend, həm də işçi cəlbetmə strategiyasının əsas hissəsinə çevrilmişdi. Lakin son dövrlərdə Mars layihələrinin iqtisadi baxımdan real gəlir gətirmədiyi ortaya çıxdı. Məsələn:

2016-cı ildə Mars üçün nəzərdə tutulan Dragon eniş planları ləğv edildi.
Starship layihəsi ilkin Mars fokusundan uzaqlaşaraq əsasən Starlink peyklərinin buraxılışı və NASA üçün Ay missiyalarına yönəldi.
NASA ilə Ay enişi üçün təxminən 4 milyard dollarlıq müqavilələr Mars planlarından daha real gəlir mənbəyinə çevrildi.

Musk-ın yeni planına görə, Yer orbitində və daha sonra Ayda süni intellekt üçün nəhəng data mərkəzləri qurula bilər. Məqsəd isə enerji limitlərini aşmaqdır. Musk sual verir: “Əgər ildə 1 teravatt enerji kifayət etməzsə, nə edəcəyik?” Onun cavabı isə belədir: Aya gedəcəyik. Plan belədir:

Ayda “özünü təmin edən şəhər” qurmaq
Orada AI üçün xüsusi kompüterlər istehsal etmək
“Mass driver” adlanan maqlev tipli sistemlə bu kosmik kompüterləri Günəş sisteminə göndərmək
Günəş enerjisinin bir neçə faizini istifadə edərək supermiqyaslı AI modelləri işlətmək

Ekspertlər hesab edir ki, Yer orbitində data mərkəzləri qurmaq 2030-cu illərdə nəzəri olaraq mümkün ola bilər. Lakin Ayda tonlarla yüksək dəqiqlikli çiplərin və kompüterlərin kütləvi istehsalı üçün:

Kosmosa çıxış xərcləri dramatik şəkildə azalmalıdır
Ayda xammal infrastrukturu qurulmalıdır
Tam “özünü təmin edən şəhər” reallığa çevrilməlidir

Bu isə hazırkı texnologiya və iqtisadi şərtlərlə olduqca uzaq perspektiv kimi görünür.