04:00
ETH Zurich kvant kompüterində inqilabi vibrasiya əsaslı yaddaş texnologiyası yaratdı

Kvant kompüterində yeni yaddaş forması
ETH Zurich tədqiqatçıları kvant kompüterlərində məlumatın saxlanması üçün tamamilə yeni yanaşma təqdim ediblər. Onlar məlumatı mikroskopik mexaniki vibrasiyalar şəklində saxlayan sistem yaradıblar. Bu vibrasiyalar insan eşitmə diapazonundan kənar, gitara simlərinin titrəməsinə bənzəyir.
Mexaniki rezonatorların üstünlükləri
Yeni kvant kompüterində məlumat mexaniki rezonatorlarda, yəni vibrasiya nümunələrində saxlanılır. Bu rezonatorlar elektromaqnit yaddaşlardan daha kiçikdir və kvant vəziyyətlərini daha uzun müddət qorumaq qabiliyyətinə malikdir. Beləliklə, məlumatın saxlanması və emalı daha yüksək dəqiqliklə həyata keçirilir.
Emal və yaddaşın ayrılması
Kvant kompüterinin dizaynı emal və yaddaş funksiyalarını ayrı-ayrı bölmələrdə həyata keçirir. Superkeçirici kubit həm emal, həm də idarəetmə funksiyasını yerinə yetirir, mexaniki rezonatorlar isə məlumatı saxlayır. Bu arxitektura mürəkkəb kvant əməliyyatlarının icrasını mümkün edir.
Tədqiqatın əhəmiyyəti və nəticələri
Tədqiqatçılar kvant Fourier transforması və period tapma alqoritmini yeni sistemdə sınaqdan keçiriblər. Nəticələr göstərir ki, bu arxitektura kvant hesablama üçün əsas əməliyyatları uğurla yerinə yetirə bilir. Bu nailiyyət kvant kompüterlərinin daha kiçik, güclü və effektiv olmasına yol açır.
Ekspertlərin fikirləri
Tədqiqatda iştirak edən Yiwen Chu qeyd edir: “Kvant prosessoru ilə kvant yaddaşı arasındakı qarşılıqlı əlaqə vacib əsas yaradır.” Digər tədqiqatçı Igor Kladaric isə əlavə edir: “Kvant Fourier transforması fundamental hesablama prosedurudur.”
Gələcək perspektivlər
Bu yeni texnologiya kvant kompüterlərinin inkişafında mühüm addımdır. Daha kiçik və uzunmüddətli yaddaş imkanları gələcəkdə süni intellekt, kriptoqrafiya və digər sahələrdə inqilabi dəyişikliklərə səbəb ola bilər. İnsanlar üçün isə bu, daha sürətli və etibarlı hesablama texnologiyalarının yaranması deməkdir.
Tədqiqat nəticələri 2026-cı ildə Science jurnalının 392 (6801) sayında dərc olunub.
