Kosmosda İlk Avtonom Robotik Quruluş: Gələcəyin Texnologiyası Gerçəkləşdi

Kosmosda avtonom robotik tikinti tarixi an yaşanır

Kaliforniya Texnologiya İnstitutu (Caltech) tərəfindən idarə olunan və DARPA tərəfindən maliyyələşdirilən ASTRA layihəsi kosmosda ilk dəfə insan müdaxiləsi olmadan robotik quruluşun inşasını reallaşdırıb. Bu uğur, DARPA-nın NOM4D proqramının mühüm mərhələsi kimi qiymətləndirilir.

ASTRA-nın kosmos missiyası və texniki nailiyyətləri

ASTRA robotu 30 mart 2026-cı ildə SpaceX-in Transporter-16 missiyası ilə orbitə çıxan Vigoride 7 kosmik tıxacında uçub. Robot gündə cəmi 15 dəqiqəlik əlaqə pəncərələrində idarə olunub və Kapton filmi, kompozit lif boruları və alüminium birləşmələrdən ibarət 1.4 metr enində reflektiv antena qurub. Layihə komandası vaxt məhdudiyyətlərinə baxmayaraq, antenanın əsas hissəsini uğurla tamamlayıb.

NOM4D proqramının məqsədləri və gələcək perspektivlər

NOM4D proqramı çox böyük kosmik quruluşların avtonom tikintisini hədəfləyir. Proqram meneceri Endryu Detorun sözlərinə görə, bu iş astronomiya, rabitə və digər sahələr üçün yeni imkanlar açacaq. Layihə həmçinin İllinoys Universitetinin kosmosda karbon boruların möhkəmləndirilməsi tədqiqatını da dəstəkləyir.

İnsan iştirakı olmadan kosmos tikintisinin gələcəyi

ASTRA layihəsi üç mərhələdən ibarətdir və üçüncü mərhələ kimi kosmosda tikinti işlərini uğurla həyata keçirib. Komanda əvvəlki mərhələlərdə missiyanı və avadanlığı sınaqdan keçirərək, mürəkkəb robotik manipulyator və əvvəlcədən hazırlanmış truss hissələri ilə uçub. Bu, astronavtların iştirakı olmadan kosmosda avtonom tikintiyə atılan ilk böyük addımdır.

Bu uğur gələcəkdə daha böyük teleskop güzgülərinin və digər mürəkkəb kosmik strukturların inşasına zəmin yaradır. Layihə komandası bu mürəkkəb yükü qısa müddətdə inkişaf etdirməyin böyük iş olduğunu vurğulayır. İnsan həyatını asanlaşdıracaq və kosmosun daha dərindən öyrənilməsinə imkan verəcək bu texnoloji irəliləyiş elmin və texnologiyanın sərhədlərini yenidən müəyyən edir.