17:47
SpaceX-in Starship meqaraketi 14-cü sınaqda Yer orbitinə çatdı
“SpaceX” sentyabrın 28-də “Starship” meqaraketini ilk dəfə Yer orbitinə çıxarıb. Bu nəticə raketin 14-cü sınaq uçuşunda əldə olunub. Əvvəlki 13 uçuşda raket orbitə çatmadan geri qayıtmışdı. Orbitə çıxmaq “Starship”in kommersiya uçuşlarına başlaması və tam təkrar istifadə olunan sistemə çevrilməsi üçün əsas addımdır.
Uçuş Cənubi Texasdakı “Starbase” meydançasından başlayıb və ilk mərhələlər plana uyğun keçib. Yuxarı pillə ayrıldıqdan az sonra 6 “Raptor” mühərrikindən biri sıradan çıxıb. Raket qalan mühərriklərlə orbitə çata bilsə də, idarəetmə qrupu cəhdi əvvəlcə dayandırıb. Bir neçə dəqiqə sonra qərar dəyişib və raket 19 saniyə sürətlənərək orbital uçuşa davam edib. Sınaq planına görə, “Starship” təxminən 10 saat ərzində Yer ətrafında 6 dəfə dövrə vurmalı idi. Raket həmçinin 26 “Starlink V3” peykini orbitə buraxmalı idi. Bu peyklər şəbəkənin ümumi məlumat ötürmə gücünü saniyədə 26 terabit artırmalı idi. Bunlar əvvəlki sınaqlardakı maketlərdən fərqli olaraq işlək peyklərdir. Orbitə çıxış gecikdiyi üçün tapşırıqların dəyişib-dəyişmədiyi və peyklərin buraxılıb-buraxılmadığı hələ məlum deyil. “Super Heavy” sürətləndirici pilləsi uçuşdan təxminən 2 dəqiqə sonra yuxarı pillədən ayrılıb. Daha sonra Meksika körfəzi sahilinə qayıdaraq su üzərində idarə olunan eniş manevrini uğurla sınaqdan keçirib. Bu, may ayından sınaqları aparılan “Starship V3” versiyasının indiyədək ən uğurlu imitasiya enişi olub. Əvvəlki sınaqda bir neçə mühərrik sıradan çıxdığı üçün bu nəticə xüsusilə vacib sayılır. Missiyanın qalan hissəsində sistemlərin davamlı yoxlanması planlaşdırılmışdı. Nasazlıq yaranacağı halda raket suya daha tez enməli idi. Uçuş plana uyğun davam etsəydi, yuxarı pillə 1 “Raptor” mühərriki ilə orbitdən çıxaraq Sakit okeana enəcəkdi. “SpaceX” gələcəkdə “Starship”dən “NASA”nın Ay missiyalarında, iri “Starlink” peyklərinin daşınmasında və orbitdə qurulacaq məlumat mərkəzləri layihələrində yararlanmaq istəyir. Şirkətin əsas məqsədi raketin hər iki pilləsini qısa müddətdə yenidən uçuşa hazırlamaqdır.
Uçuş Cənubi Texasdakı “Starbase” meydançasından başlayıb və ilk mərhələlər plana uyğun keçib. Yuxarı pillə ayrıldıqdan az sonra 6 “Raptor” mühərrikindən biri sıradan çıxıb. Raket qalan mühərriklərlə orbitə çata bilsə də, idarəetmə qrupu cəhdi əvvəlcə dayandırıb. Bir neçə dəqiqə sonra qərar dəyişib və raket 19 saniyə sürətlənərək orbital uçuşa davam edib. Sınaq planına görə, “Starship” təxminən 10 saat ərzində Yer ətrafında 6 dəfə dövrə vurmalı idi. Raket həmçinin 26 “Starlink V3” peykini orbitə buraxmalı idi. Bu peyklər şəbəkənin ümumi məlumat ötürmə gücünü saniyədə 26 terabit artırmalı idi. Bunlar əvvəlki sınaqlardakı maketlərdən fərqli olaraq işlək peyklərdir. Orbitə çıxış gecikdiyi üçün tapşırıqların dəyişib-dəyişmədiyi və peyklərin buraxılıb-buraxılmadığı hələ məlum deyil. “Super Heavy” sürətləndirici pilləsi uçuşdan təxminən 2 dəqiqə sonra yuxarı pillədən ayrılıb. Daha sonra Meksika körfəzi sahilinə qayıdaraq su üzərində idarə olunan eniş manevrini uğurla sınaqdan keçirib. Bu, may ayından sınaqları aparılan “Starship V3” versiyasının indiyədək ən uğurlu imitasiya enişi olub. Əvvəlki sınaqda bir neçə mühərrik sıradan çıxdığı üçün bu nəticə xüsusilə vacib sayılır. Missiyanın qalan hissəsində sistemlərin davamlı yoxlanması planlaşdırılmışdı. Nasazlıq yaranacağı halda raket suya daha tez enməli idi. Uçuş plana uyğun davam etsəydi, yuxarı pillə 1 “Raptor” mühərriki ilə orbitdən çıxaraq Sakit okeana enəcəkdi. “SpaceX” gələcəkdə “Starship”dən “NASA”nın Ay missiyalarında, iri “Starlink” peyklərinin daşınmasında və orbitdə qurulacaq məlumat mərkəzləri layihələrində yararlanmaq istəyir. Şirkətin əsas məqsədi raketin hər iki pilləsini qısa müddətdə yenidən uçuşa hazırlamaqdır.