techspace

16:55

Süni zəkanın ələ keçirəcəyi və keçirə bilməyəcəyi peşələrin siyahısı təqdim edilib

     Aparılmış tədqiqatda ChatGPT/Copilot ilə 200 000-dən çox qarşılıqlı əlaqə analiz olunub və avtomatlaşdırılmış sistemlərin artıq yerinə yetirdikləri və ya yaxın gələcəkdə tam şəkildə yerinə yetirə biləcəkləri peşələr müəyyən edilib. Bu məlumatlar əsasında tədqiqatçılar yaxın zamanda böyük ölçüdə və ya tamamilə süni intellekt tərəfindən əvəzlənə biləcək 40 peşəni ayırıblar.Süni intellekt səbəbilə yox ola biləcək 40 peşə:
  1. Tərcüməçilər və şifahi tərcüməçilər
  2. Tarixçilər
  3. Bort bələdçiləri və turist müşayiətçiləri
  4. Xidmət sahəsində satış nümayəndələri
  5. Müəlliflər və yazıçılar
  6. Müştəri dəstəyi əməkdaşları
  7. CNC dəzgah proqramçıları
  8. Telefon operatorları
  9. Bilet kassası əməkdaşları, dəmir yolu və aviaşirkət işçiləri
  10. Radio aparıcıları və diktorlar
  11. Broker köməkçiləri
  12. Ev təsərrüfatı və fermerlik kurslarının təlimçiləri
  13. Telemarketinq satıcıları
  14. Konsyerjlər
  15. Politoloqlar və siyasi analitiklər
  16. Xəbər analitikləri, jurnalistlər və reportyorlar
  17. Riyaziyyatçılar
  18. Texniki yazıçılar
  19. Korrektorlar və mətn səhifələyənlər
  20. Müştəriyə xidmət göstərən müşayiətçi heyət
  21. Redaktorlar
  22. Ali məktəblərdə biznes fənn müəllimləri
  23. PR mütəxəssisləri
  24. Məhsul nümayiş etdirənlər və promouterlər
  25. Reklam agentləri
  26. Yeni hesabların açılması üzrə menecerlər
  27. Statistik köməkçilər
  28. Kirayə və icarə menecerləri
  29. Data Scientist-lər
  30. Şəxsi maliyyə məsləhətçiləri
  31. Arxivçilər
  32. Ali məktəblərdə iqtisadiyyat müəllimləri
  33. Veb-tərtibatçılar
  34. İdarəetmə üzrə analitiklər
  35. Coğrafiyaçılar
  36. Modelləşdirmə üzrə mütəxəssislər
  37. Bazar analitikləri
  38. Təcili yardım çağrı operatorları
  39. Telefon kommutator operatorları
  40. Ali məktəblərdə kitabxanaçılıq fənni müəllimləri.
     Bu cür peşələrin əsas xüsusiyyətləri - mətn emalı, şifahi ünsiyyət və böyük həcmdə məlumatların ümumiləşdirilməsi - süni intellekt sistemlərinin artıq yüksək səmərəlilik göstərdikləri sahələrdir.Süni intellekt qarşısında ən az həssas sayılan 40 peşə:
  1. Ekskavator operatorları
  2. Körpü və yol keçidi tikinti işçiləri
  3. Su təmizləmə və su təchizatı sistemlərinin işçiləri
  4. Döküm qəlibi istehsalçıları
  5. Dəmir yolu xətti və avadanlıq döşəyiciləri
  6. Dirək quraşdırma operatorları
  7. Səthləri cilalayan və işləyən ustalar
  8. Sanitarlar və tibb bacısı köməkçiləri
  9. Mühərrikli qayıq kapitanları
  10. Meşə təsərrüfatı texnikası operatorları
  11. Asfaltlama, örtmə və sıxlaşdırma işçiləri
  12. Təmizlikçilər və ev işçiləri
  13. Neft və qaz sahəsində işləyənlər
  14. Dam örtüyü ustaları
  15. Kompressor stansiyası operatorları
  16. Dam örtüyü köməkçiləri
  17. Təkər ustaları
  18. Cərrah köməkçiləri
  19. Massaj ustaları
  20. Oftalmoloqlar və onların köməkçiləri
  21. Sənaye traktor və yük maşını operatorları
  22. Yanğınsöndürən növbə rəisləri
  23. Sement və beton üzrə işçilər
  24. Qab yuyucular
  25. Aqronomlar
  26. Qablaşdırma və qablaşdırma avadanlığı operatorları
  27. Tibbi köməkçilər
  28. Yol işçiləri
  29. İstehsalat köməkçiləri
  30. Parodontoloqlar
  31. Təmir ustaları
  32. Dəniz işçiləri və mühəndislər
  33. Avtomobil şüşəsi quraşdırıcıları
  34. Çənə-üz cərrahları
  35. Fermerlər və kənd təsərrüfatı texnikası operatorları
  36. Sualtı dalğıclar
  37. Mumlayıcılar (meyit bədənini qoruyanlar)
  38. Boyaçı və suvaqçılar
  39. Təhlükəli tullantıların təmizlənməsi üzrə işçilər
  40. Damar cərrahları.
     Bu peşələr fiziki icra, qeyri-standart vəziyyətlər və mürəkkəb şəxslərarası ünsiyyət tələb edir ki, bu da hələlik müasir süni intellekt üçün əlçatmazdır. Buraya həmçinin o peşələr daxildir ki, hələ CNC dəzgahları və robotlarla əvəzlənməsi mümkün deyil - çünki ya dəqiqlik tələb edən incə işlər var, ya da mühitin dəyişkənliyi və qeyri-proqnozlaşdırılması prosesi çətinləşdirir. Tədqiqat bu tendensiyanı vurğulayır.     Süni intellekt əsasən ofis, yaradıcılıq və ya inzibati peşələrə təhlükə yaradır, lakin fiziki və ya tibbi-nəzarət yönümlü peşələrə təsiri əhəmiyyətli dərəcədə azdır. Microsoft qeyd edir ki, avtomatlaşdırmanın məqsədi insanları süni intellekt vasitəsilə dəstəkləməkdir, onları tam əvəzləmək deyil. Lakin eyni zamanda xəbərdarlıq edir: müasir alətlərlə işləməyi öyrənməyənlər əmək bazarından sıxışdırıla bilər. Süni intellektin proqramlaşdırma sahəsinə böyük təsirinə baxmayaraq, sənaye liderləri əmindir ki, yaxın zamanda insan tamamilə əvəzlənməyəcək - çünki işin əhəmiyyətli bir hissəsi hələ də ixtisaslı insanlar tərəfindən daha yaxşı yerinə yetirilir.     Avtomatlaşdırma riski yüksək olan sahələrdə çalışan şəxslər süni intellektlə işləmə bacarıqlarını inkişaf etdirməlidirlər: Copilot-dan istifadə, düzgün prompt yazmağı öyrənmək və süni intellektdən gələn məlumatları səmərəli tətbiq etmək kimi. Süni intellekt əmək bazarında oyunun qaydalarını dəyişib və bununla mübarizə aparmaq mənasızdır. Əvəzində, bu gücü öz xeyrinə çevirməyi öyrənmək lazımdır - işi sürətləndirmək və ucuzlaşdırmaq, daha mürəkkəb layihələr reallaşdırmaq, avtomatlaşdırılmış sistemləri idarə və nəzarət etmək.